PRAGATI MUDRA

બંને હાથ છાતી પાસે લાવો. એક હથેળીને બીજી હથેળી પર મૂકો. નીચેના હાથનો અંગૂઠો પહેલાં ઉપરની હથેળીમાં વાળી દો, અને ત્યારપછી તેની પર બીજા હાથનો અંગૂઠો દબાવી દો.

 

સૌને માટે આ મુદ્રા એક મહાન બક્ષિસ છે. આ મુદ્રા કરતી વખતે નીચે પ્રમાણે આંખો બંધ કરી ધ્યાન કરવું : “મારી બધી શક્તિ કુદરતમાં રહેલી દિવ્યતા તરફ કેન્દ્રિત થાય છે અને એ મને જે કંઈ માર્ગદર્શન આપે છે તે પ્રમાણે હું મારા બધા કાર્યો કરીશ.

 

દરેક મનુષ્યની અંતરની ઈચ્છા પોતાની અંદરનું આંતરજ્ઞાન મેળવવા માટે પોતાની અંદર ઊંડી દ્રષ્ટિ નાખવાનું હોય છે. સંસારીઓ સંસારમાં હોવા છતાં અવારનવાર સંસારથી વિમુક્ત બની વચમાં આવતી અનેક કસોટીઓ પાર કરી આધ્યાત્મિક તત્વ તરફ અને આધ્યાત્મિક શક્તિ તરફ આગળ વધવા ઈચ્છા રાખે છે. જીવનમાં અનેક કસોટીઓ આવે છે. તેનાથી ભાગી જઈ શકાતું નથી પરંતુ આંતરશક્તિ તેને પાર કરવામાં હંમેશા મદદરૂપ થાય છે. જીવનનું અંતિમ ધ્યેય આધ્યાત્મિક બળ મેળવી, આધ્યાત્મિક માર્ગ તરફ આગળ વધવાનું હોય છે. આ બધા માટે આ મુદ્રા ઉપયોગી છે.

 

સમયની સીમા :-

આ મુદ્રા હંમેશા સવારે ઊઠીને અને રાત્રે સૂતા પહેલા સંતોષ થાય તેટલી વખત કરવી. તે ઉપરાંત જયારે જયારે ઈચ્છા થાય, અથવા જરૂર પડે ત્યારે કરવી.

 

મનુષ્યનું સંસારી જીવન અનેક કોયડાઓથી ભરપૂર છે. નિર્ણયશક્તિ આ બાબતમાં ખૂબ ઉપયોગી ભાગ ભજવે છે. કેટલીકવાર પોતાનો અનુભવ અથવા વિચારો આમાં ઉપયોગી નીવડે છે, તો કેટલીક વાર પોતાનાથી વધુ હોંશિયાર લોકોના સૂચન મદદરૂપ થાય છે. જયારે જયારે જીવનમાં પ્રશ્નો થાય કે શું કરવું અને શું ન કરવું ત્યારે ત્યારે આ પ્રગતિ મુદ્રા કરવાથી ફાયદો થાય છે.

 

આધુનિક જમાનામાં વ્યવસાયી વ્યવસ્થાપકો માટે પણ આ મુદ્રા ઉપયોગી છે.

 

કેટલીક વાર આપણને કેટલીક બાબતોના ખુલાસા મળતા નથી ત્યારે આ મુદ્રા ઉપયોગી નીવડે છે.

 

કેટલીક વાર એક જ કોયડાના જુદા જુદા ઉકેલ આપણા મનમાં સુઝે છે. ત્યારે કયો ઉકેલ ઉપયોગમાં લેવો, તેનો નિર્ણય લેવામાં આ મુદ્રા ઉપયોગી છે.

 

કેટલીક વાર કોયડાના જુદા જુદા ઉકેલો સુઝે છતાં સંતોષ ન થાય અને જો આગળ બીજું કંઈક સુઝે તો તે ઉપયોગી થવાનો સંભવ લાગે, તો તેની ખોજ માટે પણ આ મુદ્રા ઉપયોગમાં લઇ શકાય છે.

 

આ મુદ્રા મનુષ્યના શરીરમાં રહેલા અગ્નિ તત્વ સાથે સંકળાયેલી છે. આ મુદ્રા કરવાથી સાધકના શરીરનું અગ્નિતત્વ વધુ પ્રજ્વલિત બને છે. તે સાધકને ગરમાટો, હલનચલનની શક્તિમાં વધારો અને કાર્ય કરવાની ઈચ્છા પ્રગટ કરે છે. આળસુ માણસો માટે આ મુદ્રા ખૂબ ઉપયોગી છે.

 

કેટલાક લોકો હતાશ બની નિરાશામય જીવન જીવતા થઇ જાય છે. તેમને પણ આ મુદ્રા જાગ્રત કરી પુરુષાર્થ તરફ આગળ વધારે છે. આ મુદ્રા ગતિહીનને ગતિમાન કરે છે, જીવનમાં આગળ વધારે છે. આગળ વધવાનું બળ આપે છે અને ખોટા વિચારો તથા ખેંચાણ, તાણ અને ઉશ્કેરાટને કાર્યશક્તિમાં ફેરવી નાખે છે.

 

આં ઉપરાંત આ મુદ્રા સાધકને બળ આપી જ્ઞાન અને પ્રકાશ તરફ આગળ વધારે છે. જીવનની જ્યોતિ પ્રકટ થતા આગળનો માર્ગ સૂઝે છે, ખૂલે છે અને આગળ વધવામાં માર્ગદર્શક બને છે. આ મુદ્રા જીવનમાં એક માર્ગદર્શક પ્રભાવશાળી દિપકનું કાર્ય કરે છે.

 

જવાબ છોડો