MUDRA AND AAROGYA IN GUJRATI

સંપૂર્ણ પ્રકૃતિ અને આપણું શરીર પાંચ તત્વોથી બનેલું છે. માનવ શરીર લઘુ બ્રહ્માંડ સ્વરૂપ છે. સંપૂર્ણ બ્રહ્માંડનું પ્રતિક આ માનવ શરીર પણ બ્રહ્માંડના સમાન જ પાંચ તત્વો ( અગ્નિ, વાયુ, આકાશ, પૃથ્વી, જળ ) ના યોગથી બન્યું છે. મુદ્રા વિજ્ઞાનનો આધારભૂત સિધ્ધાંત એ છે કે, શરીરમાં આ પાંચ તત્વોમાં અસંતુલન અને વધ – ઘટ થવાથી રોગોની ઉત્પત્તિ થાય છે. અને પાંચ તત્વોમાં સમતા અથવા સંતુલન થવાથી આપણે સ્વસ્થ રહીએ છીએ.

 

માનવ શરીર પ્રકૃતિની સર્વોત્તમ રચના છે. અને હાથ સર્વથી અધિક મહત્વપૂર્ણ અંગ છે. હાથોમાંથી એક વિશેષ પ્રકારની પ્રાણ ઉર્જા શક્તિ – વિદ્યુત ચુંબકીય તરંગો જીવન શક્તિ નિરંતર નીકળતા રહે છે. એક્યુપ્રેશર ચિકિત્સા પદ્ધતિની માન્યતા એ છે કે, આપણું સ્વાસ્થ્ય આપણા હાથોમાં છે. અથવા આપણા હાથના બિંદુઓમાં સ્વાસ્થ્યની પૂંજી છુપાયેલી છે. આ હાથ શરીરના સ્વાસ્થ્ય નિયંત્રણ – કક્ષનું કામ કરે છે.

 

 

પંચતત્વ નિયંત્રક મુદ્રાઓ કેવી રીતે બનાવી શકાય ? :-

 

હાથોની આંગળીઓ એકબીજા સાથે વિશેષ પ્રકારથી મેળવવા, સ્પર્શ કરવા, દબાવવા અથવા મરોડવાથી વિભિન્ન પ્રકારની મુદ્રાઓ બને છે. આ પ્રકારે કેવળ આંગળીઓને એકબીજાની સાથે કોઈ વિશેષ સ્થતિમાં રાખવા કે પરસ્પર જોડવા ભરની ક્રિયા માત્રથી જ આપણે શરીરમાં જુદા – જુદા તત્વોનો પ્રભાવ આવશ્યકતા અનુસાર વધારી ઘટાડી શકીએ છીએ. અને આ આંગળીઓની મુદ્રાઓના નિયમિત અભ્યાસ દ્વારા તત્વોમાં સંતુલન લાવીને સ્વસ્થ રહી શકીએ છીએ.

 

આમ પ્રકૃતિની જેમ જ માનવ શરીરમાં પાંચ તત્વોનું સંતુલન છે. આ સંતુલન યોગ્ય ઔષધિઓના સેવન દ્વારા પણ લાવી શકાય છે. અને હાથની વિભિન્ન આંગળીઓના – મુદ્રાઓના અભ્યાસ દ્વારા પણ લાવી શકાય છે. મુદ્રાઓના યોગ્ય અભ્યાસથી સ્વાસ્થ્ય રક્ષા અને નિવારણ બંને સંભવ છે.

 

આરોગ્ય કારક મુદ્રાઓ :-

 

મુદ્રાઓ અસંખ્ય છે. એનો પ્રયોગ દેવી દેવતાઓની પૂજા, ઉપાસના, મંત્ર – તંત્ર, ધાર્મિક અનુષ્ઠાન, નૃત્ય, યોગ – સાધના વગેરેમાં થતો રહે છે. પરંતુ અહી એ જ મુદ્રાઓ પર પ્રકાશ નાખવામાં આવ્યો છે. મુદ્રાઓ માનવીની શારીરિક અને માનસિક ગરબડ દૂર કરવા તથા શારીરિક, માનસિક વિકાસ કરવામાં સહાયક થઇ શકે છે. અને તેનાથી લોકો પોતાના રોગોની રક્ષા – ચિકિત્સા સ્વયં કરી શકે છે.

 

જુદી-જુદી આંગળીઓ જુદા-જુદા તત્વોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે :-

 

 

અંગૂઠો — અગ્નિ

 

તર્જની — વાયું

 

મધ્યમા — આકાશ

 

અનામિકા — પૃથ્વી

 

કનિષ્ઠિકા — જળ

 

જવાબ છોડો